Máy bay ném bom chiến lược nào sẽ ngự trị thế giới?

Theo như kế hoạch thì Nga sẽ ra mắt máy bay ném bom chiến lược mới sớm nhất, của Mỹ và Trung Quốc hiện vẫn còn là ẩn số.

Cho đến nay, chỉ có hai nước trên thế giới có máy bay ném bom chiến lược có trang bị tên lửa tầm xa đó là Nga và Mỹ. Trong thực tế, không quân là một trong 3 hạt nhân chiến lược của hai quốc gia này.

Nga đang sở hữu loại máy bay ném bom chiến lược tầm xa Tu-95MS và Tu-160, còn Mỹ có B-1B, B-2 Spirit và B-52 Stratofortress. Hiện nay một số nước cũng đang cố gắng để gia nhập vào nhóm các cường quốc quân sự đặc biệt là Trung Quốc.

Ba nước này đang tiến hành nghiên cứu và phát triển các loại máy bay ném bom chiến lược và chuẩn bị giới thiệu cho thế giới.

Hình ảnh máy bay ném bom mới do Northrop Grumman công bố (Northrop Grumman)

Northrop Grumman B-21

Hãy bắt đầu với Northrop Grumman B-21 của Mỹ. Sáng kiến tạo ra máy bay ném bom chiến lược mới đã được công bố tại Lầu Năm Góc 10 năm trước. Tên của dự án đã thay đổi nhiều lần từ năm này sang năm khác.

Hôm nay chúng ta biết rằng, công ty Northrop Grumman gần đây đã tiết lộ hình dạng của máy bay tương lai với tên gọi B-21 hoặc LRS-B.

Những yêu cầu của Lầu Năm Góc đối với các máy bay ném bom mới được đề xuất như sau: sử dụng công nghệ tàng hình, tốc độ bay gần bằng vận tốc âm thanh, tăng sức chịu đựng (khả năng sống sót), có khả năng sử dụng toàn bộ các loại tên lửa và bom, trọng tải khoảng 12-13 tấn, có thể điều khiển máy bay cả bằng tay và chế độ tự động, bán kính chiến đấu lên trên 10.000 km mà không cần tiếp nhiên liệu.

Giá của một chiếc máy bay là khoảng 550 triệu $. Không quân Mỹ dự định mua sắm 80-100 máy bay loại này.

Mô hình máy bay ném bom tàng hình B-21 của Không quân Mỹ. Ảnh: Artist Rendering/USAF

Thời gian chính xác thực hiện dự án này vẫn chưa được xác định cụ thể. Trước đó, đại diện của không quân Mỹ nói rằng máy bay đầu tiên B-21 sẽ được nhận vào cuối thập kỷ tiếp theo.

Theo dự kiến hợp đồng giao hàng sẽ hoàn thành vào cuối năm 2030.

Xian Aircraft Industrial Corporation H-20

Bây giờ chúng ta chuyển sang Trung Quốc. Điều đáng chú ý là hiện nay Trung Quốc đang tiến hành hiện đại hóa quân đội với quy mô lớn. Mỗi năm Trung Quốc chi ngân sách cho quốc phòng gần 200 tỷ $.

Điều này cho phép Trung Quốc bổ sung các loại vũ khí và trang thiết bị mới vào kho vũ khí của mình. Tất nhiên, một trong những sản phẩm mới trong tương lai gần đó chính là máy bay ném bom chiến lược.

Họ cần phải thay thế các máy bay đã lỗi thời H-6, đây là một biến thể của Tu-16 Liên Xô, được phát triển vào những năm 50 của thế kỷ trước. Những máy bay H-6 có thể thực hiện chức năng như máy bay ném bom tầm xa, nhưng hiện tại thì không thể và cần được thay thế bằng những máy bay chiến lược hiện đại hơn.

Để khắc phục vấn đề này, Trung Quốc đang phát triển máy bay ném bom chiến lược H-20 hoặc H-X. Sự thật là cho tới bây giờ vẩn chưa có một thông tin cụ thể gì về nó.

Quân đội Trung Quốc rất ít khi nói về chúng, họ chỉ cho biết rằng, công việc dự án đang được thực hiện và sẽ sớm được hoàn thành. Trước đó phương tiện truyền thông Trung Quốc đã thông báo rằng, công việc nghiên cứu và phát triển máy bay do Tổng công ty công nghiệp Xian Aircraft và công ty “Thẩm Dương”.

Đồ họa mô phỏng được cho là máy bay ném bom H-20 của Trung Quốc

Một số phương tiện truyền thông đã thông cáo rằng, trong quá trình thực hiện dự án máy bay ném bom chiến lược mới, các kỹ sư Trung Quốc đã gặp phải một số khó khăn.

Người ta cho rằng, các đặc điểm cơ bản của máy bay này được lấy từ máy bay ném bom B-2 Spirit của Mỹ. Hơn nữa, vào năm 2011 một trong những nhà thiết kế của công ty Northrop Grumman đã bị kết tội làm gián điệp cho Trung Quốc. Rất có thể tại thời điểm đó đã cung cấp các thông tin công nghệ, kỹ thuật choTrung Quốc.

Trên cơ sở đó, nhiều người tin rằng mẫu máy bay ném bom chiến lược đầu tiên của Trung Quốc cũng sẽ được xây dựng theo dạng cánh dơi (như B-2 của Mỹ) và có khả năng tàng hình. Ngoài ra, máy bay này sẽ có thể vượt qua khoảng cách lớn hơn 10.000 km, mang theo các loại vũ khí khác nhau và bay ở tốc độ cận âm (tốc độ gần bằng vận tốc âm thanh). Các thông số khác vẫn là một ẩn số. Dự kiến lực lượng Phòng không Trung Quốc sẽ tiếp nhận H-20 trong thập kỷ tới.

КB “Tupolev” PAK DA

Còn ở Nga hiện nay đang phát triển loại máy bay ném bom mới từ nhiều năm trước. Được biết, Bộ Quốc phòng đã ký hợp đồng với KB “Tupolev”. Theo báo cáo của các tổ chức nội bộ, dự án có tên gọi là “Sản phẩm 80”. Nhưng Bộ Quốc phòng gọi là “Tổ hợp hàng không tầm xa cho Không quân tương lai” (PAK DA).

Một mẫu thử nghiệm của máy bay đánh bom thế hệ mới của Nga đang được thử nghiệm trong đường hầm gió

Các máy bay ném bom chiến lược mới sẽ thay thế các loại máy bay Tu-95 và Tu-160. Máy bay này sẽ là một dự án hoàn toàn mới với cách tiếp cận các kiểu thiết kế khác nhau và các công nghệ kỹ thuật hiện đại.

Được biết, tại thời điểm này tất cả các công việc kỹ thuật về PAK DA đã hoàn thành. “Tupolev” đã triển khai chế tạo mẫu thử nghiệm tại một trong các cơ sở của mình.

Theo thiết kế dự án PAK DA sẽ có thiết kế thân và cánh liền khối giúp giảm thiểu tối đa khả năng phản xạ của sóng radar và sẽ được trang bị công nghệ tàng hình, trang thiết bị điện tử, radar tối tân nhất. Điều này làm cho PAK DA “vô hình” trước hệ thống radar của đối phương. Phạm vi hoạt động khoảng 12000 km.

Chiếc máy bay này có thể mang theo tất cả các loại tên lửa và bom hiện đại, tiên tiến nhất. Trong tải chiến đấu PAK DA sẽ vượt quá Tu-160. Được biết rằng chiếc máy bay này sẽ được trang bị bốn động cơ mới NK-65.

Theo thông cáo mới nhất về tiến độ thực hiện dự án này, nó đang được thực hiện theo đúng kế hoạch. Chuyến bay đầu tiên sẽ được thực hiện vào năm 2019. Tất cả các thử nghiệm phức tạp khác dự kiến sẽ được hoàn thành vào năm 2023. Trong năm đó sẽ tiến hành sản xuất quy mô lớn.

Mô phỏng máy bay ném bom của Nga

Như chúng ta thấy, máy bay ném bom chiến lược thế hệ mới đầu tiên sẽ do Nga sản xuất. Mỹ dự kiến sẽ hoàn thành công việc dự án muộn hơn. Còn các máy bay của Trung Quốc hiện vẫn chưa rõ.

Cả ba loại máy bay ném bom trên các tính năng cơ bản phần lớn giống nhau, tuy nhiên chúng sẽ có nhiều đặc điểm khác nhau mà chúng ta không biết. Chúng sẽ chỉ được biết khi máy bay chính thức hoạt động.

Hiện nay chế độ bảo mật xung quanh các dự án này đang ở mức rất cao. Vì vậy, để đánh giá loại máy bay nào tốt nhất có lẽ vẩn còn quá sớm.

Chúng ta hãy chờ cho đến cuối thập kỷ này, khi những kiệt tác của kỹ thuật quân sự hoàn thành và bay lên.

Vì sao Erdogan cấm Mỹ dùng căn cứ Incirlik sau đảo chính?

Theo tin mới nhất, sau khi đập tan âm mưu đảo chính, chính quyền Erdogan đã cấm liên quân do Mỹ dẫn đầu sử dụng căn cứ không quân Incirlik.

Thổ Nhĩ Kỳ cấm máy bay liên quân cất cánh từ Incirlik

Theo tờ báo Mỹ New York Times, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã ra lệnh không cho phép Hoa Kỳ và các nước đồng minh sử dụng căn cứ không quân Incirlik ở miền nam nước này để không kích vào các vị trí của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Iraq và Syria.

New York Times dẫn lời một quan chức giấu tên thuộc Bộ quốc phòng Mỹ cho biết, hiện nay, các nhà chức trách Thổ Nhĩ Kỳ không cho phép các máy bay của liên quân chống IS do Mỹ lãnh đạo được cất cánh từ căn cứ không quân Incirlik.

Tờ báo cho biết, Washington đang làm rõ lý do mà Ankara ban hành quyết định khó hiểu này, nhất là sau khi Tổng thống Erdogan có tuyên bố chỉ đích danh giáo sĩ Fethullah Gulen - người hiện đang sống lưu vong tại Mỹ là kẻ đứng sau xúi giục âm mưu đảo chính này.

Theo bình luận của New York Times, lệnh cấm của các cơ quan chức năng Thổ Nhĩ Kỳ có thể chỉ nhằm mục đích giành quyền kiểm soát vùng trời, chứ Ankara không thay đổi quan điểm liên quan đến cuộc chiến chống IS hay nghi ngờ các nước đồng minh có dính líu đến âm mưu đảo chính.

Tuy nhiên, giới quan sát đã lần lại tuyên bố vào ngày 4/7 của Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu, bóng gió đề cập đến việc Ankara có thể cho phép Nga sử dụng căn cứ không quân Incirlik ở miền nam nước này vào mục đích chống tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS).

Kênh truyền hình Thổ Nhĩ Kỳ TRT cho biết, ông Mevlut Cavusoglu đã “không loại trừ” khả năng Ankara có thể cho phép Nga sử dụng căn cứ Incirlik cho các hoạt động chống tổ chức khủng bố IS, giống như các đồng minh trong và ngoài NATO như Mỹ, Đức, Saudi Arabia…

Ông Cavusoglu nhấn mạnh rằng, tổ chức khủng bố IS là kẻ thù chung của các nước yêu hòa bình trên thế giới, Thổ Nhĩ Kỳ hợp tác với tất cả những ai chống IS. Nước này đã mở căn cứ Incirlik cho những người muốn tích cực tham gia cuộc chiến đó và hoàn toàn có thể làm điều đó với Nga.

Sau đảo chính, Thổ Nhĩ Kỳ đã cấm liên quân Mỹ sử dụng căn cứ Incirlik

Tuy sau đó ông Mevlut Cavusoglu đã đăng đàn cải chính rằng, giới truyền thông đã hiểu sai ý ông, nhưng đối với các quan chức lãnh đạo hàng đầu của ngành ngoại giao, việc diễn đạt kém để truyền thông “hiểu nhầm” là điều rất khó xảy ra, trừ phi chính họ muốn “bị hiểu nhầm”.

Vai trò quan trọng của căn cứ không quân Incirlik

Căn cứ không quân Incirlik nằm ở tỉnh Adana phía Nam Thổ Nhĩ Kỳ, giáp với bờ biển Địa Trung Hải. Nó có vị trí chiến lược hết sức quan trọng trong cuộc chiến chống tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo IS và al-Qaeda ở Trung Đông và thậm chí là cả Bắc Phi.

Incirlik nằm rất gần tỉnh tây bắc Syria là Latakia - nơi có căn cứ không quân Hmeymim mà lực lượng Hàng không-Vũ trụ Nga hiện đang đồn trú và căn cứ bảo đảm hải quân Nga là Tartus, đồng thời cách thủ phủ không chính thức của tổ chức khủng bố IS ở Syria là Raqqa chỉ khoảng 285 dặm (460 km).

Hoạt động của căn cứ Incirlik được quy định trong Hiệp định về hợp tác quân sự và kinh tế giữa Hoa Kỳ với Thổ Nhĩ Kỳ. Ankara bắt đầu cho không quân các nước trong liên quân với Mỹ sử dụng căn cứ này để không kích lực lượng IS ở Iraq và Syria từ hồi đầu tháng 7/2015.

Hiện Ankara đang cấp phép cho lực lượng không quân các nước đồng minh trong và ngoài NATO như Mỹ, Đức, Anh, Qatar, Saudi Arabia… được đưa máy bay đến và sử dụng hạ tầng của căn cứ này cho hoạt động không kích các mục tiêu IS ở Syria và Iraq.

Các nước này đã điều động đến đây đủ loại máy bay chiến đấu như F-15, F-16, Tornado, Eurofighter Typhoon, A-10 Thunderbolt …, cùng với các phương tiện bảo đảm như máy bay chỉ huy cảnh báo sớm trên không (AWACS) Boeing E-3 Sentry hay máy bay trinh sát Tornado…

Hiện quân đội Mỹ có khoảng 2.200 binh lính và nhân viên dân sự triển khai ở Thổ Nhĩ Kỳ. 1.500 trong số đó và hầu hết máy bay đang đồn trú ở căn cứ không quân Incirlik. Sau khi lệnh cấm được ban ra, tất cả các máy bay Mỹ và quân đồng minh đều phải án binh bất động trong căn cứ.

Các chiến đấu cơ của liên quân Mỹ nếu xuất phát từ Incirlik sẽ có phạm vi tác chiến bao trùm cả Iraq và Syria, khống chế được cả Địa Trung Hải. Do đó, sự hiện diện của lực lượng không quân liên quân ở căn cứ này có vai trò tối quan trọng trong cuộc chiến chống IS.

Hiện chưa rõ lệnh cấm của Thổ Nhĩ Kỳ với các máy bay đồng minh kéo dài trong thời hạn bao lâu, nếu kéo dài thì nó sẽ là quyết định bất lợi cho liên quân Mỹ trong cuộc chiến chống tổ chức khủng bố IS, nhưng đây sẽ là khoảng thời gian mà máy bay Nga “độc diễn” ở Syria.

Ankara và giới quan sát nghi ngại, Mỹ vội vã thanh minh

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry ngày 16/7 đã thanh minh với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavosoglu rằng, những cáo buộc Mỹ liên quan đến vụ đảo chính tại Thổ Nhĩ Kỳ là vô căn cứ và sẽ gây tổn hại đến mối quan hệ giữa hai nước đồng minh NATO này.

Ngày 16/7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ John Kirby nêu rõ, Ngoại trưởng Kerry đã khẳng định rõ rằng, Mỹ sẽ sẵn sàng cung cấp sự hỗ trợ cho chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành cuộc điều tra, những lời nói bóng gió hay cáo buộc về vai trò của Mỹ trong cuộc đảo chính bất thành là hoàn toàn sai và có hại cho quan hệ song phương giữa hai nước.

Tuy nhiên, các nhà quan sát đã kết nối lệnh cấm này với những tuyên bố nhằm vào Mỹ của Tổng thống Recep Tayip Erdogan và Thủ tướng Binali Yildirim và cho rằng, rất có thể chúng có liên quan đến nhau.

Máy bay vận tải của không quân Mỹ tại căn cứ Incirlik của Thổ Nhĩ Kỳ

Tối 16/7, sau khi đã tạm thời ổn định tình hình, Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Yildirim đã phát biểu trên truyền hình và tuyên bố thẳng thừng rằng: “Mỹ không phải là bạn của Thổ Nhĩ Kỳ”.

Ông này cho biết, Tổng thống Erdogan đã buộc tội nhà thuyết giáo Fethullah Gulen xúi giục nổi loạn. Ông này đang được chính quyền Washington cho tị nạn chính trị và mệnh lệnh lệnh đảo chính phát đi chính từ bang Pennsylvania của Mỹ.

Còn ở trong nước, cảm hứng và "bộ não" của cuộc đảo chính ở Thổ Nhĩ Kỳ là cựu cố vấn pháp lý cho Tổng tham mưu trưởng Thổ Nhĩ Kỳ, Đại tá Muharam Kos. Ông này cũng chính là người thuộc phong trào Hồi giáo Gulen.

Chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ đang tìm mọi cách đề nghị Mỹ dẫn độ Fethullah Gulen về nước để xét xử tội danh phản bội tổ quốc nhưng Washington đã phớt lờ đề nghị của Ankara, không đếm xỉa gì đến an ninh quốc gia của các nước đồng minh.

Nếu Mỹ không có dính líu trực tiếp vào âm mưu đảo chính này thì chính quyền Washington cũng phải chịu trách nhiệm gián tiếp, bởi họ đã chứa chấp, bảo vệ và dung túng cho mọi hành động chống phá Thổ Nhĩ Kỳ của người đang bị chính quyền Ankara coi là “kẻ thù số 1”.

Một số chuyên gia bình luận cho rằng, vị giáo sĩ này là quân bài đối lập quan trọng mà Mỹ dùng để khống chế chính quyền Ankara. Nếu thấy chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ đi “chệch hướng” trong quan hệ với Mỹ là Washington sẽ sử dụng nó để “điều chỉnh hành vi” của đồng minh.